Yến mạch: một thực phẩm toàn diện cho sức khỏe

155

Nếu bạn là một vận động viên điền kinh, hay một người thường tập luyện nặng, hãy ăn thêm yến mạch dưới dạng hạt, nguyên cám, bánh quy hoặc trà, đây chính là những thứ mà cơ thể bạn cần sau khi đã tập luyện đến giới hạn thể chất.

Yến mạch
Ảnh: (Mattlavin / Flickr)

Theo một nghiên cứu của Úc được đăng trên Bách khoa toàn thư về cây thuốc (The Encyclopedia of Medicinal Plants), các vận động viên điền kinh sau khi ăn theo chế độ với yến mạch trong khoảng 3 tuần đã cho thấy sức chịu đựng của họ tăng 4%. Điều này được giải thích là do các hạt yến mạch cung cấp một lượng lớn các vitamin B và E, đồng thời chúng cũng rất giàu khoáng chất như sắt, kali và canxi. Sự kết hợp này làm săn chắc và kích thích cơ bắp, cũng như các dây thần kinh ở các cơ bắp này.

Yến mạch có tác động tốt tới việc giảm tỷ lệ cholesterol và là một nguồn protein thực vật dễ tiêu hóa, do đó nó rất hữu ích cho một chế độ ăn chay.

Yến mạch có hàm lượng gluten thấp hơn các loại hạt khác, do đó nhiều người không dung nạp gluten không xuất hiện vấn đề với yến mạch. Sự không dung nạp gluten có thể gây ra những rối loạn như bệnh về tạng và hội chứng kích thích ruột, cũng như các vấn đề khó theo dõi khác như tăng cân, trầm cảm, mệt mỏi, gia tăng dị ứng với yếu tố bên ngoài. Đối với dị ứng thức ăn, dị ứng lúa mì hiện đứng ở vị trí thứ 2 tại Mỹ, chỉ sau dị ứng với sữa bò.

>> Vì sao không nên chọn thực phẩm chứa gluten?

Những đặc tính quý báu của loại thực phẩm này phụ thuộc vào nơi nó được trồng và phát triển, cách bảo quản cũng như phương pháp chế biến nó.

Những thực phẩm được trồng từ đất hiện nay chứa ít vitamin và khoáng chất hơn rất nhiều so với thực phẩm mà tổ tiên của chúng ta đã dùng, đấy là chưa kể đủ loại ô nhiễm hóa chất mà nền nông nghiệp hiện đại đưa thêm vào chuỗi thực phẩm.

Những nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp Mỹ chỉ ra mức độ dinh dưỡng của thực phẩm trồng ở Mỹ giai đoạn 1914-1997  đã giảm xuống còn 96% đối với một số khoáng chất và còn 43% đối với một số vitamin. Trong những loại thực phẩm này, ngũ cốc cho thấy ít bị ảnh hưởng về mất các chất dinh dưỡng, và trong các loại ngũ cốc, yến mạch ít bị ảnh hưởng nhất.

Tuy nhiên chúng ta vẫn có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của mình, nhất là nếu chúng ta bắt đầu một ngày mới với một bát yến mạch. Đấy phải là loại yến mạch còn nguyên cám hoặc chỉ vỡ mảnh, không phải loại “nấu nhanh” đã qua xử lý và đã mất gần một nửa lượng chất dinh dưỡng.

Có lẽ bạn sẽ nói rằng yến mạch nguyên cám mất nhiều thời gian để nấu, điều đó là đúng. Tổ tiên của chúng ta có truyền thống sử dụng yến mạch vừa xay (yến mạch nguyên cám) ngâm nước qua đêm trước khi nấu vào sáng hôm sau.

Một số thói quen như ở Thụy Sĩ, người ta ngâm yến mạch vào nước được thêm một lượng nhỏ yogurt đã lên men, khiến hạt yến mạch mau dừ và tăng đặc tính sinh học của các khoáng chất. Bạn có thể làm tương tự với yến mạch nguyên cám hiện đại. Yến mạch nguyên cám giữ được những đặc tính của ngũ cốc nguyên hạt, thời gian nấu ngắn hơn, trong khi cung cấp một lượng vitamin B lớn hơn.

Tốt hơn là nên mua yến mạch được trồng hữu cơ, tuy giá có đắt hơn. Tuy đắt nhưng bạn nên biết rằng ngũ cốc, các loại quả và rau trồng hữu cơ có các chất dinh dưỡng nhiều gần gấp đôi so với loại được trồng bằng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu.

Nếu bạn tính giá theo mỗi khẩu phần dinh dưỡng, thì bạn sẽ thấy rằng thực phẩm hữu cơ là không đắt. Điều đáng buồn của cuộc sống hiện đại là chúng ta phải trả tiền nhiều hơn cho những thực phẩm không bị nhiễm các loại phân bón hóa học và thuốc trừ sâu.

Yến mạch là một loại hạt đơn, bạn có thể ngạc nhiên khi biết nó cũng là một loại thảo dược được xếp vào loại bổ thần kinh. Các nhà thảo dược học sử dụng cồn thuốc và các chiết xuất từ rơm yến mạch, chúng rất giàu silic.

Khoáng chất này cần thiết cho một hệ thần kinh khỏe mạnh, cho năng lượng hoạt động của thận và ruột, nó cũng cần thiết giúp tóc, xương, móng tay, răng chắc và khỏe mạnh.

Gần như tất cả mọi người đều có thể hưởng lợi từ yến mạch trong chế độ ăn uống của mình, nhưng được hưởng lợi nhiều nhất là các vận động viên, khi họ luôn phải tập luyện đến giới hạn của sự chịu đựng về thể chất.

Trong nhóm này, phải kể đến các thủy thủ đang vật lộn với những điều kiện khắc nghiệt, cũng như đến nông dân với công việc nặng nhọc mỗi ngày. Khi phải dùng cơ bắp nhiều (trái tim cũng là một cơ bắp), yến mạch có thể giúp cung cấp năng lượng, sự dai sức, cũng như giúp bạn ngủ tốt hơn vào cuối ngày, vì nó có thể giúp cơ bắp được thư giãn sau khi đã bão hòa với adrenaline.

Nếu bạn muốn phục hồi sau một buổi tập thể chất mệt nhọc, thì một tách trà từ rơm yến mạch có thể là thứ bạn đang cần.

Đối với các nhóm trẻ em đang lớn, đang rất cần protein để phát triển các mô tế bào, và vitamin E cho phân chia tế bào tối ưu, cả hai đều tìm thấy rất nhiều trong yến mạch.

Hãy tham vấn một nhà thảo dược học nếu bạn nghĩ yến mạch có thể có lợi trong điều trị. Để có một cốc trà, hãy pha hai thìa cà phê rơm yến mạch vào 250 ml nước.

Luke Hughes là một nhà thảo dược học phương Tây cổ điển và là người làm vườn có trụ sở tại Sydney, Australia.

Phiên bản tiếng Anh: Oats : A Hearty Staple

Xem thêm: